Overtuigen

Al tijdens mijn studie communicatiewetenschap was ik geïnteresseerd in hoe je ‘het publiek’ kunt overtuigen en tot ander gedrag kunt bewegen. De conclusie was toen al: dat is lastig. En hoewel de wereld sinds mijn studie nogal veranderd is, onder andere door de social media, geldt nog steeds dat mensen hun gedrag niet gemakkelijk veranderen. Zelfs als de kennis aanwezig is (‘Groente en fruit eten is gezond’) en de intentie tot veranderen aanwezig is (‘Ik neem me voor meer groente en fruit te eten’), blijft gedragsverandering (dagelijks een flinke portie groente en fruit eten) meestal achterwege. Alle goedbedoelde voorlichting en communicatie ten spijt.

Met voorlichting of andersoortige ‘zendingsgerichte’ communicatie bereik je dus maar weinig, is de frustrerende constatering. Wat is er dan wel mogelijk? Toen ik hierover nadacht, herinnerde ik me een studiegenootje M dat zichzelf te dik vond. Om af te vallen at ze nog maar minimale hoeveelheden: een beschuitje als ontbijt, een blaadje sla met een handje noten voor de lunch, een kommetje bouillon als avondeten. Haar lichaam was op de waakvlamstand gegaan. Met als gevolg dat ze doodmoe was, bleek zag en tot haar grote ergernis geen gram afviel. Wij probeerden haar te overtuigen dat ze méér moest gaan eten. Maar onze woorden kwamen niet over.

Op een dag las M een artikel in de Cosmopolitan, over een meisje dat net als zij zo weinig at, dat ze geen energie meer had én bovendien niet afviel. Toen ze bij het sporten was flauwgevallen, had de sportleraar haar naar de huisarts gestuurd, die haar op zijn beurt naar de diëtiste verwees. Dat was haar redding: ze leerde normaal te eten zonder aan te komen en had weer energie. Na het lezen van dit artikel meldde M zich spontaan bij de huisarts, werd verwezen naar de diëtiste en veranderde in korte tijd haar voedingspatroon. Ze werd weer gezond en vrolijk en ging weer lekker sporten. Niet haar studiegenoten, niet haar vriendinnen, niet haar ouders, maar het verhaal van een lotgenote had haar overtuigd.


Voor mij als bladenmaker is dit een inspirerend verhaal. Ervaringsverhalen van mensen waaraan we ons kunnen spiegelen kunnen ons dus tot verandering van inzicht en zelfs gedrag aanzetten. Mede daarom vind ik mijn werk zo leuk: bladen maken over onderwerpen die er toe doen, met verhalen die mensen overtuigen.


Redactiecoach J.


In het e-boek 'Handleiding Tijdschrift Maken' beschrijven we als redactiecoach hoe je in vijftien stappen tot een goed tijdschrift komt. Het stappenplan is bedoeld voor bladenmakers die geen of weinig ervaring hebben met het maken van een tijdschrift. De handleiding is voor € 24,95 te bestellen via contact@deredactiecoach.nl.

Afwisseling

Voor een goed leesbaar blad is afwisseling cruciaal. In onderwerpen, in invalshoeken en in journalistieke vormen. Toch zie je in veel tijdschriften een aaneenschakeling van artikelen in de quote-unquote vorm: beschrijvend, met hier en daar, ter verlevendiging of verduidelijking, een citaat van geïnterviewde personen. Zeker als het lange artikelen betreft, is de kans groot dat de tekst als een brij op de lezer afkomt en hij of zij dus afhaakt. Saaaaaai…

Laatst was mij gevraagd een artikeltje te schrijven voor het lokale weekblad van het dorp waar ik woon. Aangezien het een verslag moest worden van een harmonieconcours dat een dag in beslag nam, had ik bedacht om het artikel in dagboekvorm te schrijven: van uur tot uur, toegankelijk, lekker leesbaar en visueel overzichtelijk. Dat werd door de redactie van het weekblad echter niet op prijs gesteld. Ik kreeg de tekst retour met de vraag of ik er een beschrijvend stukje van kon maken. De reden? ‘Dat staat zo in onze formule.’ Jammer voor mij, maar vooral ook voor de lezers van het weekblad.

Variatie in journalistieke vorm houdt de lezer geïntereseerd. Het biedt ook de kans om soms ingewikkelde onderwerpen toegankelijk te presenteren. Nadenken over de vorm begint al tijdens de redactievergadering. Sommige onderwerpen lenen zich beter voor een full quote interview, een ander onderwerp voor een vraag-antwoord vorm, het volgende voor een dagboek. Et cetera. Soms kom je er al schrijvend achter welke vorm het beste werkt. Zo schreef ik onlangs een artikel voor Diabc, het tijdschrift voor de Diabetesvereniging, over ‘volhouden als je ziek bent’. Ik interviewde daarvoor een professor in de filosofie en psychiatrie. Zijn verhaal was vrij beschouwend. De opdrachtgever had niet precies aangegeven welke journalistieke vorm gewenst was, maar al schrijvend koos mijn toetsenbord als het ware zelf de vraag-antwoordvorm. Het kon eigenlijk niet anders: het voorkwam dat het artikel voor de doelgroep te ontoegankelijk en te abstract werd. Want dat is natuurlijk altijd het doel: dat je artikelen leesbaar en aantrekkelijk zijn. Stuk voor stuk, maar ook allemaal bij elkaar, in één tijdschrift.

Redactiecoach M.

In het e-boek 'Handleiding Tijdschrift Maken' beschrijven we als redactiecoach hoe je in vijftien stappen tot een goed tijdschrift komt. Het stappenplan is bedoeld voor bladenmakers die geen of weinig ervaring hebben met het maken van een tijdschrift. De handleiding is voor € 24,95 te bestellen via contact@deredactiecoach.nl.

Aanhaken en afhaken

Mijn eigen leesgedrag is vaak uitgangspunt voor de manier waarop ik naar onze producties kijk. Zo beoordeelde ik laatst samen met vormgever en opdrachtgever de PDF's van Dier, het ledenblad van de Dierenbescherming. De teksten waren als Worddocumenten al verschillende keren langsgekomen en goedgekeurd. Maar pas als de teksten zijn vormgegeven, zie je wat de lezer straks ziet als hij het blad in handen heeft. Zo zag ik dat ook deze keer. Er bleek nog heel wat te verbeteren.

Hoe bereik je dat je lezer aanhaakt, ofwel begint met lezen? En hoe zorg je er vervolgens voor dat hij niet halverwege afhaakt? In de PDF's van Dier zag ik het op een paar plekken misgaan. Een aantal titels en intro's van artikelen sloten niet aan bij het onderwerp en de foto, ze 'trokken' de lezer niet het verhaal in. Op een andere pagina kwam er een brij tekst op me af; ik had geen zin om überhaupt aan die pagina te beginnen. En zo waren er nog enkele pagina's die, eenmaal vormgegeven, te weinig prikkelden of het risico van afhaken in zich droegen.

Werk aan de winkel dus. Leuk om te doen: aansprekende koppen bedenken, teksten inkorten, tussenkoppen en streamers plaatsen. Gecombineerd met mooie foto's en een doordacht bladritme zorgt dit alles ervoor dat er straks weer een aantrekkelijk blad op de deurmat van de leden van de Dierenbescherming ligt. Nu maar hopen dat de lezer dat ook vindt.

Redactiecoach J.

In het e-boek 'Handleiding Tijdschrift Maken' beschrijven we als redactiecoach hoe je in vijftien stappen tot een goed tijdschrift komt. Het stappenplan is bedoeld voor bladenmakers die geen of weinig ervaring hebben met het maken van een tijdschrift. De handleiding is voor € 24,95 te bestellen via contact@deredactiecoach.nl.